Cá bánh lái là gì? 3 món ngon hấp dẫn từ cá bánh lái

Cá bánh lái là loại cá biển thịt trắng, ít xương dăm, vị ngọt và rất dễ ăn khi chế biến đúng cách. Chỉ với vài nguyên liệu quen thuộc trong bếp, bạn có thể biến cá bánh lái thành món kho đưa cơm, món nướng thơm lừng hoặc món chiên giòn rụm cho cả nhà. Bài viết này chia sẻ cách làm cá bánh lái chi tiết, dễ áp dụng, kèm mẹo chọn mua và bảo quản thực tế.

Cá bánh lái là gì?

Cá bánh lái còn được gọi là cá lưỡi búa hay cá mặt trăng, do thân cá dẹt, bản rộng và hơi tròn. Cá thường sống ở vùng biển nhiệt đới, được bán nhiều tại các chợ hải sản ven biển và siêu thị hải sản đông lạnh. Thịt cá trắng, mềm, thớ thịt mịn, ít xương nhỏ nên phù hợp cho cả người lớn tuổi và trẻ em.

Nhờ mùi vị nhẹ, cá bánh lái có thể dùng cho nhiều cách chế biến như kho mặn, nướng giấy bạc, chiên giòn hay sốt cùng rau củ.

Cá bánh lái là gì?

Cá bánh lái kho

Nguyên liệu và dụng cụ cần có

Món cá bánh lái kho có vị mặn ngọt đậm đà, nước kho sánh nhẹ rất hợp để chan cơm trắng. Để nồi cá kho thơm ngon, không bị tanh và giữ được độ mềm của thịt, bạn nên chuẩn bị đầy đủ nguyên liệu và dùng nồi dày đáy để kho lửa nhỏ.

Mẹo nhỏ:

• Nên chọn nước mắm có độ đạm trung bình để món kho có vị mặn hài hòa, không quá gắt
• Nước dừa giúp nồi cá kho có vị ngọt tự nhiên, màu đẹp và mùi thơm nhẹ, nếu không có nước dừa có thể dùng nước lọc nhưng nên cho thêm ít đường vàng để màu kho hấp dẫn hơn
• Cá bánh lái đông lạnh cần rã đông chậm trong ngăn mát để thịt không bị bở và vẫn giữ được độ ngọt ban đầu khi kho

Sơ chế các nguyên liệu

Khâu sơ chế quyết định khá nhiều đến việc món cá kho có bị tanh hay không. Nếu xử lý cá đúng cách, thịt sẽ săn chắc, thơm hơn và dễ thấm gia vị trong quá trình kho.

• Rửa cá bánh lái với nước sạch, sau đó ngâm nhanh trong nước muối loãng khoảng vài phút để giảm bớt mùi tanh rồi xả lại lần nữa với nước sạch
• Dùng dao cạo nhẹ bề mặt da nếu thấy còn dính nhớt hoặc cát mịn, sau đó để cá ráo nước trên rổ hoặc khăn sạch
• Cắt cá thành từng khúc vừa ăn, mỗi khúc dày khoảng 3 đến 4 cm, không cắt mỏng quá vì khi kho lâu cá sẽ dễ nát
• Hành tím và tỏi bóc vỏ, rửa sạch, để ráo rồi băm nhỏ, riêng vài củ hành có thể để nguyên hoặc bổ đôi để xếp vào nồi kho cho thơm
• Ớt rửa sạch, bỏ bớt hạt nếu không thích cay nhiều, cắt lát chéo để khi kho nổi trên mặt nồi cá trông đẹp mắt và dễ điều chỉnh độ cay

Các bước làm cá bánh lái kho

Khi bắt tay vào kho cá, điều quan trọng là phải canh lửa và thời gian hợp lý để cá vừa thấm gia vị, nước kho sánh lại mà thân cá vẫn còn nguyên miếng.

• Đặt nồi lên bếp, cho dầu ăn vào, chờ dầu nóng nhẹ rồi cho phần hành tỏi băm vào phi đến khi dậy mùi thơm và chuyển sang màu vàng nhạt
• Cho nước màu vào nồi, đảo đều nhanh tay để nước màu hòa với hành tỏi, tạo nền màu nâu cánh gián đẹp mắt cho nồi cá kho
• Xếp các khúc cá bánh lái đã sơ chế vào nồi, trở nhẹ hai mặt để cá săn bề mặt, tránh đảo mạnh tay làm cá vỡ
• Nêm nước mắm và đường vào nồi, thêm phần ớt cắt lát, đổ nước dừa hoặc nước lọc vào sao cho lượng nước xâm xấp mặt cá
• Đun sôi nồi cá trên lửa vừa, vớt bọt nếu có, sau đó hạ lửa nhỏ, kho liu riu khoảng 20 đến 25 phút cho đến khi nước kho sệt lại, nêm nếm lần cuối cho vừa miệng rồi rắc tiêu xay lên trên trước khi tắt bếp

Thành phẩm và thưởng thức

Nồi cá bánh lái kho thành công sẽ có màu nâu vàng vừa phải, không quá sậm, nước kho sóng sánh và mùi thơm của nước mắm, tiêu, hành tỏi quyện lại. Khi ăn, thịt cá mềm nhưng không bở, vừa đủ đậm đà để chan với cơm trắng hoặc chấm cùng rau luộc đơn giản.

• Miếng cá khi gắp lên vẫn giữ được hình dạng, thớ thịt tách nhẹ mà không bị nát, chứng tỏ lửa kho đã được canh hợp lý
• Nước kho có vị mặn nhẹ từ nước mắm, vị ngọt từ nước dừa và đường, không bị gắt ở cổ hay quá ngọt
• Khi dọn ăn, có thể rắc thêm ít hành lá xắt nhỏ và vài lát ớt tươi lên mặt nồi cá để tăng mùi thơm và tạo cảm giác ấm bụng hơn cho bữa cơm
• Món cá bánh lái kho ăn kèm dưa leo, rau luộc hoặc canh rau đơn giản là đã đủ làm bữa cơm gia đình trở nên trọn vị và đưa cơm

Cá bánh lái nướng

Nguyên liệu và dụng cụ cần có

Cá bánh lái nướng là lựa chọn hợp lý cho những ngày bạn muốn đổi vị, giảm bớt lượng dầu mỡ mà vẫn giữ được vị ngọt của thịt cá. Chỉ cần chuẩn bị vài loại gia vị cơ bản và thêm ít sả, tỏi, món nướng đã thơm lừng và rất bắt miệng. Có thể nướng bằng lò nướng, nồi chiên không dầu hoặc bếp than đều được.

Mẹo chọn gia vị cho món nướng

• Sả nên chọn cây tươi, thân chắc, có mùi thơm rõ để ướp cá, giúp át mùi tanh và tạo hương thơm rất đặc trưng khi nướng
• Nếu dùng mật ong để tạo độ bóng và vị ngọt nhẹ cho bề mặt cá, không nên cho quá nhiều để tránh bị cháy xém nhanh khi nướng ở nhiệt độ cao
• Khi nướng bằng nồi chiên không dầu, nên phết thêm một lớp dầu mỏng lên bề mặt cá hoặc khay để cá ít bị dính và giữ được độ ẩm tốt hơn trong quá trình nướng

Sơ chế các nguyên liệu

Để món cá nướng không bị tanh và phần da không bị nứt nẻ trong khi nướng, cá cần được làm sạch kỹ và ướp đúng thời gian.

• Cá bánh lái rửa dưới vòi nước sạch, sau đó ngâm nhanh trong nước muối loãng rồi xả lại, dùng khăn sạch thấm khô bề mặt cá
• Dùng dao khứa vài đường chéo nhẹ trên thân cá ở cả hai mặt, khoảng cách mỗi đường khứa chừng 2 đến 3 cm để gia vị thấm đều vào bên trong
• Sả bóc bớt lớp vỏ già bên ngoài, rửa sạch, một phần băm nhuyễn, phần còn lại cắt khúc dài để nhét vào bụng cá cho thơm
• Tỏi bóc vỏ, ớt rửa sạch rồi băm chung với phần sả băm, tạo hỗn hợp ướp thơm cay nhẹ
• Trộn muối, nước mắm, dầu ăn, mật ong hoặc đường, tiêu xay với hỗn hợp sả tỏi ớt, sau đó phết đều lên thân cá, cả mặt ngoài lẫn bên trong bụng cá và để ướp khoảng 15 đến 20 phút

Các bước làm cá bánh lái nướng

Khi nướng cá, điều cần chú ý là nhiệt độ và thời gian nướng, vì cá bánh lái có thịt tương đối mềm. Nếu nướng quá lâu hoặc nhiệt độ quá cao, cá sẽ khô và dễ tách thịt.

• Làm nóng lò nướng hoặc nồi chiên không dầu trước khoảng 10 phút, nhiệt độ khoảng 180 đến 190 độ C để bề mặt thiết bị đạt nhiệt độ ổn định
• Lót giấy bạc lên khay nướng hoặc đáy nồi chiên, phết một lớp dầu mỏng rồi đặt cá đã ướp gia vị lên, phần bụng có nhét sả cắt khúc để tăng mùi thơm
• Nướng cá khoảng 15 phút, sau đó mở ra phết thêm phần nước ướp còn lại lên bề mặt cá, trở mặt và tiếp tục nướng thêm 10 đến 15 phút nữa cho cá chín vàng đều
• Quan sát bề mặt cá, nếu thấy da cá vàng nhẹ, hơi rám cạnh, dùng đũa hoặc nĩa thử vào phần dày nhất của miếng cá, thấy thịt tách nhẹ và không còn màu trong là cá đã chín
• Lấy cá ra khỏi lò, để nghỉ vài phút cho phần nước bên trong thịt cá ổn định lại, sau đó dọn ra đĩa và rắc thêm ít tiêu, hành lá hoặc ngò nếu thích

Thành phẩm và thưởng thức

Cá bánh lái nướng đạt yêu cầu khi bề mặt có màu vàng nâu đẹp mắt, dậy mùi thơm của sả, tỏi, tiêu và nước mắm. Món này rất hợp cho bữa cơm gia đình đơn giản hoặc bữa ăn cuối tuần.

• Khi dọn lên bàn ăn, có thể xếp cá nướng cùng dưa leo, xà lách, rau thơm và chén nước mắm chua ngọt để cuốn bánh tráng hoặc ăn kèm cơm nóng
• Vị mặn nhẹ từ nước mắm, vị ngọt tự nhiên của cá hòa quyện với mùi thơm của sả và tỏi tạo cảm giác lạ miệng nhưng vẫn gần gũi
• Nếu muốn món ăn nhẹ hơn, có thể vắt thêm ít chanh hoặc tắc lên bề mặt cá trước khi ăn để làm dậy mùi thơm và cân bằng vị béo của thịt cá

Cá bánh lái chiên

Nguyên liệu và dụng cụ cần có

Cá bánh lái chiên là món đơn giản, dễ làm nhưng vẫn đủ hấp dẫn nhờ lớp ngoài giòn rụm và phần thịt bên trong mềm ngọt. Món này đặc biệt phù hợp cho những ngày bận rộn vì thời gian chế biến khá nhanh, chỉ cần chuẩn bị sẵn cá được sơ chế sạch và ít gia vị cơ bản.

Mẹo nhỏ để cá chiên giòn ngon

• Trước khi áo bột, cần thấm khô nước trên bề mặt cá để lớp bột bám đều và không bị vón cục khi chiên
• Lượng dầu nên đủ ngập ít nhất hơn nửa miếng cá, như vậy cá sẽ chín nhanh, bề mặt vàng đều mà không phải trở nhiều lần
• Có thể cho thêm một ít bột bắp trộn cùng bột chiên giòn để lớp vỏ sau khi chiên khô ráo và giòn lâu hơn, hạn chế bị mềm khi để nguội

Sơ chế các nguyên liệu

Dù chỉ là món chiên đơn giản, việc sơ chế cá kỹ lưỡng vẫn rất quan trọng để món ăn không bị tanh hay bám mùi lạ.

• Rửa cá bánh lái với nước sạch, sau đó chà nhẹ muối lên bề mặt rồi xả lại với nước để loại bớt nhớt và mùi tanh
• Cắt cá thành miếng hoặc khúc vừa ăn, có thể để nguyên lát nếu cá nhỏ, sau đó dùng khăn giấy thấm bớt nước trên bề mặt cá
• Ướp cá với muối, nước mắm và tiêu, trộn đều và để khoảng 10 đến 15 phút cho gia vị thấm nhẹ vào thịt cá
• Cho bột chiên giòn hoặc bột bắp ra đĩa, lăn từng miếng cá qua lớp bột, nhẹ nhàng phủ đều tất cả các mặt cá, vỗ nhẹ để loại bớt lượng bột dư
• Đặt cá đã áo bột lên vỉ hoặc đĩa sạch, để vài phút cho lớp bột bám ổn định trước khi cho vào chảo dầu nóng

Các bước làm cá bánh lái chiên

Chiên cá cần chú ý đến nhiệt độ dầu và thao tác khi trở mặt cá. Nếu dầu quá nguội, cá sẽ hút nhiều dầu và dễ bị mềm, còn nếu quá nóng, lớp bột ngoài sẽ cháy nhanh trong khi phần thịt bên trong chưa kịp chín.

• Bắc chảo sâu lòng lên bếp, cho lượng dầu ăn đủ ngập miếng cá rồi bật bếp cho dầu nóng đến mức khi thả một ít bột vào thấy sủi tăm nhẹ
• Thả từng miếng cá đã áo bột vào chảo, không cho quá nhiều cùng lúc để tránh nhiệt độ dầu giảm đột ngột làm cá bị mềm
• Chiên cá trên lửa vừa, không đảo ngay lập tức mà để mặt dưới vàng cố định rồi mới nhẹ nhàng trở mặt, giúp lớp bột bên ngoài không bị bong tróc
• Quan sát khi cá chuyển sang màu vàng đều, bề mặt khô ráo, dùng đũa gắp thấy cá nhẹ tay hơn thì vớt ra, để lên rổ hoặc giấy thấm dầu
• Nếu muốn cá giòn hơn, có thể chiên hai lần, lần đầu chiên vừa chín rồi vớt ra, để nguội bớt, sau đó cho vào chảo dầu nóng lại chiên nhanh thêm một lượt ngắn

Thành phẩm và thưởng thức

Cá bánh lái chiên đúng chuẩn sẽ có lớp vỏ ngoài vàng đều, giòn rụm, phần thịt bên trong trắng, mềm và thơm.

• Dọn cá ra đĩa, có thể trang trí thêm xà lách, cà chua, dưa leo để món ăn trông hài hòa và dễ ăn hơn
• Chuẩn bị chén nước mắm tỏi ớt, hoặc tương ớt, mayonnaise tùy khẩu vị cả nhà để chấm kèm giúp món cá chiên thêm đậm đà
• Món cá bánh lái chiên vừa có thể ăn với cơm nóng, vừa có thể dùng làm món ăn chơi trong các buổi họp mặt gia đình nhỏ gọn và tiện lợi

Mẹo bảo quản cá bánh lái đúng cách

Việc bảo quản cá bánh lái đúng cách không chỉ giúp giữ được vị tươi ngon mà còn đảm bảo an toàn cho sức khỏe. Tùy thuộc vào việc cá còn sống, đã sơ chế hay đã nấu chín, cách bảo quản sẽ có chút khác nhau, nhưng nguyên tắc chung là phải sạch, kín và đủ lạnh.

• Nếu mua cá tươi nhưng chưa chế biến kịp, nên làm sạch sơ bộ, để ráo nước rồi cho vào hộp hoặc túi kín, bảo quản trong ngăn mát và sử dụng trong vòng 1 ngày để giữ độ tươi
• Trường hợp muốn để lâu hơn, có thể chia cá thành từng phần nhỏ, bọc kín bằng màng bọc hoặc túi hút chân không rồi cho vào ngăn đông, khi dùng rã đông chậm trong ngăn mát để thịt cá không bị bở
• Các món cá bánh lái đã nấu chín như kho, nướng, chiên nên để nguội hẳn rồi mới cho vào hộp thủy tinh hoặc hộp nhựa kín, cất trong ngăn mát và dùng hết trong 1 đến 2 ngày
• Không nên hâm đi hâm lại nhiều lần, mỗi lần chỉ lấy lượng vừa ăn ra hâm nóng, phần còn lại giữ nguyên trong tủ lạnh để hạn chế nguy cơ hư hỏng và mất chất dinh dưỡng
• Khi thấy cá có mùi lạ, màu sắc khác thường hoặc nước sốt xung quanh nổi bọt, nhớt, nên bỏ đi và không tiếp tục sử dụng để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe

Hướng dẫn chọn mua nguyên liệu tươi ngon

Chọn được con cá bánh lái tươi là bước đầu tiên giúp món ăn đạt trọn hương vị. Ngoài ra, các gia vị và nguyên liệu kèm theo cũng nên được chọn lựa kỹ để món kho, nướng, chiên đều thơm và giữ được độ an toàn.

• Khi mua cá bánh lái tươi, nên quan sát phần mắt cá, nếu mắt trong, hơi lồi và không bị đục trắng là dấu hiệu cá còn mới, phần mang có màu đỏ tươi, không có mùi hôi lạ
• Dùng tay ấn nhẹ lên thân cá, nếu cảm thấy thịt cá đàn hồi tốt, không để lại vết lõm lâu, phần da sáng bóng và không bị tróc vảy nhiều nghĩa là cá vẫn còn độ tươi cần thiết
• Nếu mua cá bánh lái đông lạnh, nên chọn sản phẩm có bao bì nguyên vẹn, không rách, phần cá bên trong không bị dính thành tảng to hay có lớp đá dày bất thường, vì đó có thể là dấu hiệu đã rã đông rồi cấp đông lại
• Nước mắm, muối, tiêu, sả, tỏi, ớt nên mua ở nơi uy tín, có nhãn mác rõ ràng, tránh sử dụng gia vị bị ẩm mốc hoặc có mùi khác lạ
• Ưu tiên mua cá ở các quầy hải sản có quầy ướp lạnh, trưng bày sạch sẽ và bán chạy hàng, như vậy thời gian cá nằm ngoài môi trường lạnh sẽ được rút ngắn, giúp chất lượng thịt cá tốt hơn khi đưa về chế biến

Cá bánh lái là nguyên liệu quen thuộc, dễ chế biến và phù hợp với nhiều món ăn gia đình Việt. Khi nắm rõ cách chọn mua, sơ chế và nấu nướng, bạn có thể biến cá bánh lái thành những bữa ăn tròn vị, an toàn và giàu dinh dưỡng. Nếu bạn cần tư vấn thêm về các thiết bị nhà bếp tiện lợi để hỗ trợ nấu nướng hằng ngày, hãy liên hệ BlueStone để được hỗ trợ chi tiết và phù hợp với nhu cầu sử dụng.

Tham khảo một số mẫu Bếp từ đôi đang ưu đãi tại BlueStone: